◆
แกนกลาง — จำ ๓ ชั้นนี้ก่อนเข้าเนื้อหาถ้าจำแกนได้ รายละเอียดจะเกาะเข้ามาเอง
ชั้นที่ ๑ — ชื่อ ๙ ตอน (บังคับต้องได้ทั้งชื่อและลำดับ)
สูตรสามแถว แถวละสามคำ
ทั่ว — ลง — เรียก
ยก — ตรวจ — ทะเบียน
ปลด — คุม — ลา
อ่านเป็นจังหวะ ๓/๓/๓ เหมือนคาถา แล้วขยายเป็นชื่อเต็ม แถวบน = ก่อนเข้ากอง · แถวกลาง = คัดคนเข้ากอง · แถวล่าง = หลังเข้ากอง
| ตอน | ชื่อเต็ม | คำที่ห้ามพลาด |
|---|
| ๑ | กล่าวทั่วไป | "กล่าวทั่วไป" ไม่ใช่ "บททั่วไป" |
| ๒ | การลงบัญชีทหารกองเกิน | ไม่มีคำว่า "อำเภอ" |
| ๓ | การเรียกคนเข้ากองประจำการ | ใช้ "คน" ไม่ใช่ "ทหารกองเกิน" |
| ๔ | การยกเว้นและผ่อนผัน | ใช้ "และ" ไม่ใช่ "หรือ" |
| ๕ | การตรวจเลือกคนเข้ากองประจำการ | ใช้ "คน" เหมือนตอน ๓ |
| ๖ | ทะเบียนกองประจำการ | ไม่มีคำว่า "ขึ้น" |
| ๗ | การปลด จำหน่าย และย้ายภูมิลำเนาทหาร | ๓ เรื่องรวมกัน |
| ๘ | การควบคุมทหารกองเกินและทหารกองหนุน | "เกิน" และ "หนุน" (ไม่มีกองประจำการ) |
| ๙ | ทหารกองประจำการลาและขาดหนีราชการ | เฉพาะ "กองประจำการ" เท่านั้น |
ชั้นที่ ๒ — เส้นทางชีวิตทหารหนึ่งคน
ทุกตอนวางเรียงตามชีวิตจริงของชายไทยหนึ่งคน ถ้าเห็นภาพนี้ จะไม่มีทางสลับตอนผิด
อายุ ๑๘ ลงบัญชี←
อายุ ๒๑ ถูกเรียก←
ขอยกเว้น/ผ่อนผัน←
ตรวจเลือก←
ขึ้นทะเบียน←
ปลดกองหนุน←
ถูกควบคุมยอด
ตอน ๙ อยู่นอกเส้นทาง — เป็นเรื่องที่เกิดระหว่างรับราชการ (ลา/หนี) จึงถูกวางท้ายสุด ไม่ได้เรียงตามอายุ
ชั้นที่ ๓ — หัวคำสั่ง (ออกสอบเกือบทุกปี)
| ผู้ลงนาม | พล.อ. จุไท แสงทวีป รอง ผบ.ทบ. (รับคำสั่ง ผบ.ทบ.) |
|---|
| สั่ง ณ วันที่ | ๒๕ ธันวาคม ๒๕๒๘ |
|---|
| มีผลบังคับใช้ | ๑ มกราคม ๒๕๒๙ (ชื่อคำสั่งจึงเป็น พ.ศ. ๒๕๒๙ แต่เลขคำสั่งเป็น ๒๕๒๘) |
|---|
| ยกเลิกคำสั่งเดิม | ทบ. ที่ ๑๐๔/๒๕๑๔ ลง ๑๐ มี.ค. ๑๔ |
|---|
| ผู้จัดทำ | หน่วยบัญชาการกำลังสำรอง (ปัจจุบัน = นรด.) |
|---|
| คำสั่งแก้นามหน่วย | ทบ. ที่ ๑๖๔/๒๕๕๒ ลง ๑๘ มิ.ย. ๕๒ — "นสร." → "นรด." / "ผบ.นสร." → "ผบ.นรด." |
|---|
สูตรจำวันที่
สั่ง ๒๕ ธ.ค. ๒๘ → ใช้ ๑ ม.ค. ๒๙
สั่งปลายปี ใช้ต้นปีถัดไป — "สั่งคริสต์มาส ใช้ปีใหม่" ส่วนเลข ๑๐๔/๒๕๑๔ ที่ถูกยกเลิก จำว่า "๑๑๗๓ ฆ่า ๑๐๔"
๒
การลงบัญชีทหารกองเกินตอนที่ยาวและมีตัวเลขเยอะ · หัวใจคือ "สามมาตรา ๑๖–๑๘–๑๙"
๒.๑ สามมาตราพี่น้อง — จำเป็นชุด อย่าจำแยก
คาถาสามมาตรา
๑๖ ให้แทน · ๑๘ ห้ามแทน · ๑๙ เก้าสิบวัน
มาตรา ๑๖ = ตามกำหนดปกติ ให้ผู้อื่นแจ้งแทนได้ · มาตรา ๑๘ = ตกค้าง ต้องมาเอง · มาตรา ๑๙ = นายอำเภอประกาศเรียกลงใหม่ ๙๐ วัน
| มาตรา | เงื่อนไข | กำหนดเวลา | แจ้งแทน |
|---|
| ๑๖ | ชายสัญชาติไทย อายุย่างเข้า ๑๘ ปี ในปี พ.ศ. ใด | ภายในปีนั้น | ได้ |
| ๑๘ | ตกค้างการลงบัญชี อายุยังไม่ถึง ๔๖ ปีบริบูรณ์ | ภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันที่สามารถปฏิบัติได้ | ไม่ได้ |
| ๑๙ | นายอำเภอประกาศให้ผู้ลงบัญชีแล้วมาลงใหม่ | ภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันประกาศ | — |
มาตรา ๑๘ พ่วง: นายอำเภอเรียกตัวมาลงบัญชีได้ โดยไม่ต้องคำนึงถึงกำหนดเวลา
ส่ง สด.๒ ต่อจังหวัด — ผูกกับสามมาตราเดิม
| มาตรา | ส่ง สด.๒ | แจ้งยอดจำนวน (แยกตำบล รวมทั้งอำเภอ) |
|---|
| ๑๖ | ภายในเดือน มกราคม ของปีถัดไป | วันที่ ๑ มกราคม ของปี |
| ๑๘ | ภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันรับลงบัญชี | ทุกวันที่ ๑ ของเดือนถัดไป |
| ๑๙ | ภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันสิ้นสุดวันประกาศของ นอ. | — |
สูตรลัด
๑๖ = มกรา · ๑๘ & ๑๙ = ๓๐ วัน
แต่จุดเริ่มนับต่างกัน — ๑๘ นับจากวันลงบัญชี ส่วน ๑๙ นับจากวันสิ้นสุดประกาศ (ข้อสอบชอบสลับตรงนี้)
๒.๒ วิธีนับอายุ ๔ วิธี
๔ วิธี
ครบ · ย่าง · ชั้นปี · ไม่ปรากฏ
อ่านว่า "ครบ–ย่าง–ชั้น–ไม่" · สูตรคำนวณชั้นปี = พ.ศ. เกิด + ๑๘ · คนไม่ปรากฏปีเกิด นายอำเภอท้องที่เป็นผู้กำหนด
กับดักคู่แฝด — ตาม ทบ.๑๑๗๓ ให้สอบถาม บิดามารดา / เพื่อนบ้าน / ญาติ หรือสังเกตสิ่งปลูกสร้าง ประกอบสังเกตร่างกาย · แต่ตาม กฎกระทรวง ฉ.๓ ให้ถือตามที่เพื่อนบ้านเชื่อ ประกอบสังเกตร่างกาย — อ่านโจทย์ให้ดีว่าถามตามฉบับไหน
๒.๓ สัญชาติไทย ๕ กรณี
๕ ทาง
พ่อ · แม่ · ดิน · แปลง · คืน
พ่อ=บิดาไทย (ในหรือนอกราชอาณาจักรก็ได้) · แม่=เกิดนอกราชอาณาจักร มารดาไทย ไม่ปรากฏบิดาที่ชอบด้วยกฎหมาย · ดิน=หลักดินแดน (มีข้อยกเว้นทูต/กงสุล/องค์การระหว่างประเทศ/ผู้อพยพ) · แปลง=แปลงสัญชาติ · คืน=กลับคืนสัญชาติ
๒.๔ การเก็บบัญชี สด.๑ (ข้อ ๕.๑) — จุดที่ออกสอบหนักที่สุดของตอน ๒
ลำดับ ๕ ประเภทที่ต้องท่องให้ได้
กองเกิน → หนุน ๒ → กองประจำการ → หนุน ๑ → พ้น ๑
สังเกตว่ามันคือ เส้นทางคนไม่ถูกเกณฑ์ (เกิน→หนุน๒) แล้วค่อยเป็นเส้นทางคนถูกเกณฑ์ (ประจำ→หนุน๑→พ้น๑)
| ประเภท | วิธีเก็บ | แยกตำบล? |
|---|
| ทหารกองเกิน | ชั้นปี → ตำบล → หมู่บ้าน → เลขที่บ้าน · เก็บตามขนาดแฟ้ม | แยก |
| กองหนุน ๒ | แยกตามชั้นกองหนุน แยกแฟ้มเป็นชั้นปีเหมือนกองเกิน | ตามชั้นปี |
| เข้ากองประจำการ | แผนก (บก/เรือ/อากาศ/ตำรวจ) → พ.ศ. ที่เข้ากอง → เลขเครื่องหมาย | ไม่แยก |
| กองหนุน ๑ ชั้น ๑,๒,๓ | เก็บรวมกัน เรียงลำดับ วัน เดือน พ.ศ. ที่ปลด | ไม่แยก |
| พ้นราชการทหาร ๑ | เก็บรวมกันได้หลายปี เรียง วัน เดือน พ.ศ. ที่ปลด · ตามขนาดแฟ้ม | ไม่แยก |
กฎทองสองข้อ
"ตามขนาดแฟ้ม" มีแค่ ๒ = หัวกับท้าย
(กองเกิน + พ้นราชการทหารประเภทที่ ๑)
และ "แยกตำบล" มีแค่กองเกิน เท่านั้น พอเป็นทหารแล้วเลิกสนใจตำบล เพราะควบคุมด้วยแผนก/เลขเครื่องหมายแทน
ฉีกมุมขวาตอนล่าง — ไม่ต้องถอนบัญชี ๕ เหตุ
ท่อง ๕ คำ
ตาย · ย้าย · พิการ · ซ้ำ · ผิดชั้นปี
ระวัง! ไม่มี "ผิดตำบล" — โจทย์ชอบเติมเข้ามาหลอก · จำเพิ่มว่ายังมี "ไม่อยู่ในกำหนดที่ต้องลงบัญชี" ต่อท้ายด้วย ฯลฯ
๒.๕ ผนวกตอนที่ ๒ (ก – ท)
| ผนวก | คือ | ผนวก | คือ |
|---|
| ก | สด.๔๔ ใบแสดงตน | ช | จำนวนทหารกองหนุน ๑ |
| ข | สด.๑ บัญชีทหารกองเกิน | ซ | งบยอด กองเกิน + หนุน ๒ |
| ค | สด.๙ ใบสำคัญ | ด | งบยอด กองประจำการ + หนุน ๑ |
| ง | สด.๑๐ ใบรับ | ต | สด.๒ บัญชีรายชื่อคนลงบัญชี |
| จ | จำนวนทหารกองเกิน | ถ | สด.๒๗ |
| ฉ | จำนวนทหารกองประจำการ | ท | งบยอด สด.๒๗ |
เทคนิคผนวก จ–ฉ–ช และ ซ–ด
จ ฉ ช = เกิน · ประจำ · หนุน
ซ = ยังไม่เป็นทหาร | ด = เคยเป็นทหาร
จ–ฉ–ช เรียงพยัญชนะตรงกับลำดับชีวิตทหาร · ส่วน ซ รวม (กองเกิน + หนุน ๒) = กลุ่มที่ไม่เคยเข้ากอง · ด รวม (กองประจำการ + หนุน ๑) = กลุ่มที่เคยเข้ากอง
⚑ กับดักตอน ๒
- ข้อ ๔.๔ ออกใบสำคัญไม่ทันวันนั้น ให้นัดมารับ "โดยเร็วที่สุด" — เคยออกข้อสอบเล่นคำ ปี ๖๔
- ใบสำคัญแทน ต้องอ่านได้ว่า "ใบสำคัญแทนฉบับที่ชำรุดหรือสูญหาย" — ไม่ระบุสี
- ลงบัญชีตาม ม.๑๘ ที่ย้ายมา: เขียนด้วยลายมือตนเอง หลังต้นขั้ว สด.๙ + พิมพ์ลายนิ้วแม่มือขวา — ไม่ต้องลงชื่อ
- ใบแทนสูญหาย: อำเภอที่รับแจ้ง สอบสวน+เก็บค่าธรรมเนียม แต่ อำเภอภูมิลำเนาทหาร เป็นผู้ออกใบแทน
- สามเณรเปรียญ: ตาม ๑๑๗๓ สด.อ. นำ สด.๔๔ ไปทำที่อาราม ออก สด.๑๐ หรือ สด.๙ · ตาม กฎกระทรวง ฉ.๔๐ นอ. ไปทำที่วัด ออก สด.๙ · ตาม บันทึกข้อตกลง นอ. ส่งเจ้าพนักงานไปที่อาราม ออก สด.๑๐
๓
การเรียกคนเข้ากองประจำการตอนที่ตัวเลขเยอะที่สุด · เอาชนะด้วย "ตารางเดือน" ไม่ใช่ท่องเป็นข้อ
๓.๑ บัญชีเรียก สด.๑๖ — ๕ ประเภท
ลำดับ ๕ ประเภท (ใช้ซ้ำในตอน ๕ ตอนเรียกชื่อ)
หลีก · ขาด · ธรรม · พ้น · ผ่อน
เรียงจาก ผิดหนักสุด → ผิดน้อย → ปกติ → มีเหตุ · และในตอน ๕ ก็เรียกชื่อตามลำดับนี้เป๊ะ
| บัญชี | ใครอยู่ในบัญชีนี้ | แยกตำบล | คัดเมื่อไร |
|---|
| คนหลีกเลี่ยงขัดขืน | ไม่มาตามหมายเรียก + ศาลพิพากษาถึงที่สุดว่ามีความผิดแล้ว | ไม่แยก | ยกจากบัญชีคนขาด |
| คนที่ขาดการตรวจเลือก | ไม่มา / มาแต่ไม่เข้ารับ / ไม่อยู่จนเสร็จ / หนีก่อนจับสลาก · ก่อนกำหนดเข้ากอง · ก่อนรับหมายนัด · ก่อนขึ้นทะเบียน | ไม่แยก | พ.ค. |
| คนที่อยู่ในกำหนดเรียกธรรมดา | อายุ ๒๑ ปีบริบูรณ์ในปีที่เข้ากอง (คัดจาก สด.๒๗) | แยก | ม.ค. |
| คนที่พ้นจากฐานะยกเว้นผ่อนผัน | อายุเกิน ๒๑ ตามกฎกระทรวง ฉ.๙ (คัดจาก สด.๑๖ ที่ตรวจเลือกเสร็จปีนั้น) | แยก | พ.ค. |
| คนผ่อนผัน | เฉพาะ มาตรา ๒๙ (๓) เท่านั้น | ไม่แยก | ต่อท้ายบัญชีเดิม |
กฎ "แยกตำบล"
แยกตำบลอยู่ตรงกลาง — ธรรมดา + พ้นฯ เท่านั้น
หัว (หลีก, ขาด) และท้าย (ผ่อน) ไม่แยกตำบล — เขียนรวมเป็นอำเภอในฉบับเดียว
สีที่ใช้หมายเหตุ — บัญชีคนขาด: หมึกแดง "ขาดปี…" · บัญชีคนที่พ้นฯ และบัญชีคนผ่อนผัน: ดินสอดำ
บัญชีคนขาด คัดมาจาก ๓ ที่ = บัญชีคนขาดของปีก่อน + คนขาดในบัญชีธรรมดา + คนขาดในบัญชีคนที่พ้นฯ
๓.๒ ผู้อยู่ในกำหนดเรียก — อายุ ๒๑ กับ "อายุอื่น ๕ ประเภท"
กฎกระทรวง ฉ.๙ — ๕ ประเภทที่อายุเกิน ๒๑ แต่ยังไม่ถึง ๓๐
ยังไม่เคย · หลีกเลี่ยง ม.๓๓ · พ้นฐานะ · จะได้ผ่อนผัน ม.๒๙ · จำพวก ๓
ท่องเป็นเรื่อง: "ไม่เคยมา → มาแล้วหนี → เคยได้สิทธิแล้วหมด → กำลังจะได้สิทธิ → หมอสั่งให้รอ"
๓.๓ สด.๑๔ บัญชีจำนวนคนที่จะเรียกได้ — เส้นทาง "๑๐-๒๐-๒๕"
สด.จว. ๑๐→
มทบ. ๒๐→
ทภ. ๒๕→
นรด.
สูตรเดียวใช้ได้ทั้งปี
๑๐ – ๒๐ – ๒๕ ทั้งเดือน มิ.ย. และ ธ.ค.
ครั้งที่ ๑ = ๑๐/๒๐/๒๕ มิ.ย. (ตัดยอดคนเดือน พ.ค.) · ครั้งที่ ๒ = ๑๐/๒๐/๒๕ ธ.ค. (ตัดยอดคนเดือน พ.ย.) · ครั้งที่ ๓ และครั้งสุดท้าย: มทบ./ทภ. ทำภายใน ๕ วันทำการ หลังรับบัญชี
| หน่วย | จำนวน สด.๑๔ | อื่น ๆ |
|---|
| สด.จว. → มทบ. | ๑ ฉบับ | + บัญชีกำหนดวัน เวลา สถานที่ ๔ ฉบับ · + ในนาม ผวจ. ถึง ผบ.มทบ. ๑ ฉบับ |
| มทบ. → ทภ. | ๓ ฉบับ | พร้อมบัญชีกำหนดวันฯ ของ มทบ. |
| ทภ. → นรด. | ๑ ฉบับ | — |
ครั้งสุดท้าย: จังหวัดรับยอดแบ่งเฉลี่ยจาก มทบ. แล้ว หากยอดกองเกินเพิ่มหรือลดเกินกว่า ๕๐ คน ต้องทำ สด.๑๔ ใหม่ · ตั้งแต่ครั้งที่ ๒ เป็นต้นไปต้องชี้แจงในช่องหมายเหตุว่าเพิ่ม/ลดเพราะเหตุใด
๓.๔ สด.๑๕ บัญชีเทียบจำนวนคนที่จะกะเรียก — สูตร "๔-๓-๒"
จำนวนฉบับ ↓ ลดทีละหนึ่ง
จว.→มทบ. ๔ | มทบ.→ทภ. ๓ | ทภ.→ทบ. ๒
ส่วนกำหนดวัน: ครั้งแรก ๗ วัน (จว. นับจากรับแจ้งจำนวนขอเรียก) · มทบ. ๑๐ วัน (เปลี่ยนแปลง ๗ วัน) · ทภ. ๕ วัน (เปลี่ยนแปลง ๓ วัน)
| ส่งจาก → ถึง | ฉบับ | ปกติ | เมื่อเปลี่ยนแปลง |
|---|
| สด.จว. → มทบ. | ๔ | ภายใน ๗ วัน | ทุกคราวที่เปลี่ยน |
| มทบ. → ทภ. | ๓ | ภายใน ๑๐ วัน | ภายใน ๗ วัน |
| ทภ. → ทบ. | ๒ | ภายใน ๕ วัน | ภายใน ๓ วัน |
๓.๕ การขอเรียกคน — ใครแจ้ง ผวจ.
| ทหารบก เรือ อากาศ | ผบ.มทบ. หรือ ผบ.จทบ. แล้วแต่กรณี |
|---|
| ตำรวจ จังหวัดอื่น | ผู้กำกับการตำรวจภูธรจังหวัด นั้น ๆ |
|---|
| ตำรวจ กรุงเทพฯ | อธิบดีกรมตำรวจ |
|---|
| ล่วงหน้า | ไม่น้อยกว่า ๖ เดือน |
|---|
| ขอเพิ่ม/ลด | ก่อนตรวจเลือกไม่น้อยกว่า ๓๐ วัน · ถ้าจำเป็นเกิดหลังกำหนด แจ้งตรงต่อคณะกรรมการตรวจเลือกในวันตรวจเลือก |
|---|
สูตรตัวเลข
ขอเรียก ๖ เดือน · เพิ่ม-ลด ๓๐ วัน
และการแบ่งเฉลี่ย: คนที่ส่งหมายไม่ได้แต่ปีก่อน ๆ และคนผ่อนผัน ไม่ต้องเอามาแบ่งเฉลี่ย
๓.๖ ตัวเลขเบ็ดเตล็ดที่ออกบ่อย
- ๗๐๐ คน/วัน — เกินกว่านี้ต้องแบ่งวันเพิ่ม แบ่งเฉลี่ยแต่ละวันให้เท่า ๆ กัน · ตำบลใดตรวจเลือกวันใด = ดุลพินิจของอำเภอ
- ธ.ค. ทุกปี แจ้งวัน เวลา สถานที่ตรวจเลือก ล่วงหน้า ๒ ปี (เช่น ตรวจเลือก ๒๕๖๑ ต้องแจ้งใน ธ.ค. ๒๕๕๙)
- ๑๕ มี.ค. สด.อ. นำ สด.๑๖ ไปตรวจสอบกับฉบับจังหวัด + สด.๔๓ เป็นครั้งสุดท้าย
- หมายเรียก สด.๓๕ กำหนดให้มาไม่เกิน ๐๗๐๐
- ส่งบัญชีรายชื่อผู้รับหมายให้ สด.จว. ภายในวันที่ ๑๐ ของเดือนใหม่ · แต่คนที่รับหมายเดือน มี.ค. ให้ส่งก่อนวันตรวจเลือก
- คนไม่มาตรวจเลือก → คัดจาก สด.๑๖ เสนอ นอ. ส่งดำเนินคดี ภายใน พ.ค. แล้วสำเนารายงาน นรด. ในโอกาสแรกทันที
นับคนใส่ ๗๐๐ — บัญชีไหนนับจากอะไร
| บัญชี | นับจาก |
|---|
| คนหลีกเลี่ยงขัดขืน | คนที่มา + คนขาดตาม ม.๒๗ |
| คนที่อยู่ในกำหนดเรียกธรรมดา | คนที่มา + ม.๒๕ + ม.๒๗ |
| คนที่พ้นจากฐานะยกเว้นผ่อนผัน | คนที่มา + ม.๒๕ + ม.๒๗ |
| คนผ่อนผัน | คนเหลือจากจำหน่ายขาด + ม.๒๕ + ม.๒๗ · คิดยอด ๑ ใน ๓ |
| บัญชีคนที่ขาดการตรวจเลือก | ไม่ต้องนับรวม |
จำสั้น
หลีกเลี่ยงไม่มี ม.๒๕ · ผ่อนผันหาร ๓ · คนขาดไม่นับ
เหตุผล: คนหลีกเลี่ยงรับหมายไปแล้วจึงไม่มีเคส ม.๒๕ (ไม่มารับหมาย) ส่วนคนผ่อนผันมักได้ผ่อนต่อ จึงคิดแค่ ๑ ใน ๓
⚑ กับดักตอน ๓
- "บัญชีคนหลีกเลี่ยงขัดขืน" — ไม่มีคำว่า "ที่" · แต่ "บัญชีคนที่ขาดการตรวจเลือก" — มีคำว่า "ที่"
- คัดบัญชีคนอายุธรรมดาจาก สด.๒๗ ใน เดือน ม.ค. ตาม ๑๑๗๓ — แต่ถ้าโจทย์ถามตาม คำสั่ง ทบ. ๒๙/๒๕๑๗ คือเดือน พ.ค.
- ข้อ ๔.๒ ทำ สด.๓๕ คนอายุอื่นตาม สด.๑๖ ฉบับอำเภอ ที่ตรวจเลือกเสร็จ "ครั้งสุดท้ายทุกประเภท" — อย่าลืมคำนี้
- คำเชื่อมกำหนดเวลาเรียก: "ระหว่างเดือนเมษายนกับเดือนพฤษภาคม" — ใช้ "กับ" ไม่ใช่ "ถึง"
- คำสั่งแก้ไขตอน ๓: ๔๔๑/๕๙ (แบ่งวัน + สด.๔๓ + ส่งหมายอายุอื่น) · ๖๑๒/๕๙ (สด.๑๔) · ๕๙๔/๔๒ (ร้องขอเกินยอด ๕.๑๐–๕.๑๓)
๔
การยกเว้นและผ่อนผันตอนที่ยากที่สุด · เอาชนะด้วย ๒ สูตร: "ใครอนุมัติ" กับ "ลำดับเลขบัญชี"
๔.๑ แยกให้ขาด ๔ มาตรา
| มาตรา | ความหมาย | ต้องมาแสดงตน? |
|---|
| ม.๑๓ | ยกเว้นไม่ต้องเข้ารับราชการทหารกองประจำการ | (๒) พิการ ต้องมาให้ปลดพ้นฯ |
| ม.๑๔ | ยกเว้นไม่เรียกเข้ากองประจำการในยามปกติ (๙ ประเภท) | ไม่ต้อง |
| ม.๒๗ | ผ่อนผันไม่ต้องมาให้คณะกรรมการตรวจเลือกตามหมายเรียก (๔ ข้อ) | ไม่ต้องมา |
| ม.๒๙ | ผ่อนผันไม่ส่งเข้ากองประจำการในคราวที่มีคนพอ (๓ ข้อ) | ต้องมาแสดงตัว |
เส้นแบ่งที่ต้องไม่พลาด
ม.๒๗ ไม่ต้องมา · ม.๒๙ ต้องมา
จำว่า ๒๗ น้อยกว่า ๒๙ = ทำน้อยกว่า = ไม่ต้องมาเลย · ส่วน ม.๒๙ มาแล้วแต่ไม่ถูกส่งเข้ากองในคราวที่มีคนพอ
๔.๒ ใครเป็นผู้ยกเว้นให้ — ตารางบังคับจำ
| มาตรา | ใคร | ผู้อนุมัติ | เอกสาร |
|---|
| ๑๓(๑) | พระมีสมณศักดิ์ / เปรียญ / นักบวชจีน-ญวนมีสมณศักดิ์ | นายอำเภอ (เจ้าอาวาสส่งรายชื่อ) | ยกเว้นไม่ต้องลงบัญชีด้วย |
| ๑๓(๒) | คนพิการทุพพลภาพ | คณะกรรมการตรวจเลือก | ต้องมาแสดงตนวันตรวจเลือก |
| ๑๔(๑) | พระ/สามเณร/นักบวชจีน-ญวน ที่เป็นนักธรรม | นอ. หรือ คณะกรรมการตรวจเลือก | — |
| ๑๔(๒) | นักบวชศาสนาอื่น | ผวจ. ท้องที่ที่สุเหร่า/อาราม/สำนักตั้งอยู่ | สด.๓๖ |
| ๑๔(๓) | นักศึกษาวิชาทหาร (นศท.) | กระทรวงกลาโหม | แจ้ง ผวจ. ภูมิลำเนาทหาร |
| ๑๔(๔) | นักเรียนโรงเรียนเตรียมทหาร | กระทรวงกลาโหม | แจ้ง ผวจ. ภูมิลำเนาทหาร |
| ๑๔(๕) | ครู | ผวจ. | สด.๓๗ |
| ๑๔(๖) | นศ. ศูนย์กลางอบรมการศึกษาผู้ใหญ่ (ศธ.) | กระทรวงที่เกี่ยวข้อง | สด.จว. เช็คกับ สด.๒๗ |
| ๑๔(๗) | นศ. ศูนย์ฝึกการบินพลเรือน (คมนาคม) | กระทรวงที่เกี่ยวข้อง | สด.จว. เช็คกับ สด.๒๗ |
| ๑๔(๘) | ผู้แปลงสัญชาติเป็นไทย | นอ. หรือ ผวจ. ภูมิลำเนาทหาร | ใครทราบเรื่องก่อนทำก่อน |
| ๑๔(๙) | เคยจำคุก ๑๐ ปีขึ้นไป (ครั้งเดียวหรือรวมกัน) / ถูกกักกัน | นอ. หรือ ผวจ. ภูมิลำเนาทหาร | กักกันไม่กำหนดระยะเวลา |
สูตรจำ "ใครอนุมัติ" ทั้งตาราง
พระในบ้าน = นายอำเภอ
คนของศาสนา & ครู = ผู้ว่าฯ (ออกใบสำคัญ)
นักเรียนทหาร = กลาโหม
นักศึกษาพลเรือน = กระทรวงเจ้าสังกัด
คนต่างด้าว & นักโทษ = ใครรู้ก่อน (นอ./ผวจ.)
มีแค่ ๒ มาตราที่ออกใบสำคัญ: ๑๔(๒) = สด.๓๖ และ ๑๔(๕) = สด.๓๗ — จำว่า "๓๖ นักบวช ๓๗ ครู"
โควตานักบวชศาสนาอื่น (กฎกระทรวง ฉ.๗ พ.ศ.๒๔๙๘)
สุเหร่า–อาราม–สำนัก
๓ – ๔ – ๓
อิสลาม สุเหร่าละ ๓ (โต๊ะอิหม่าม, โต๊ะบิลา, โต๊ะกาเตบ) · คาทอลิก อารามละ ๔ (เจ้าอธิการวัด ๑ + ผู้ช่วย ๓) · โปรเตสแตนต์ สำนักละ ๓ · จำเป็นจังหวะ "สาม–สี่–สาม" ตัวกลางโป่ง
เงื่อนไขครู (กฎกระทรวง ฉ.๔๒ พ.ศ.๒๕๑๗)
๑๕ – ๑๘ – ๑๕
นักเรียน ๑๕ คน · มัธยมลงมา ๑๘ ชม. · สูงกว่ามัธยม ๑๕ ชม.
นักเรียน/นิสิต/นักศึกษา ไม่น้อยกว่า ๑๕ คน ยกเว้นครูได้คนเดียว · จำว่า "เด็กเล็กต้องสอนเยอะ (๑๘) เด็กโตสอนน้อย (๑๕)"
๔.๓ สูตรทองของตอน ๔ — ลำดับเลขบัญชี
ท่องแค่ ๒ บรรทัดนี้ ได้คะแนนหลายข้อ
ยกเว้น = ๒๐ · ๒๗ · ๑๖ · ๑๙
ผ่อนผัน = ๒๗ · ๒๐ · ๑๖ · ๑๙
ต่างกันแค่สองตัวหน้าสลับที่ ตัวหลัง (๑๖–๑๙) เหมือนกัน · จำว่า "ยกเว้นขึ้นยี่สิบ · ผ่อนผันขึ้นยี่สิบเจ็ด"
| ลำดับ | ยกเว้น (ม.๑๔) | ผ่อนผัน (ม.๒๙(๓)) |
|---|
| ๑ | ลงบัญชียกเว้นหรือผ่อนผัน สด.๒๐ | บันทึกดินสอดำ สด.๒๗ ช่องหมายเหตุ |
| ๒ | บันทึกดินสอดำ สด.๑ หรือ สด.๒๗ | ลงบัญชี สด.๒๐ |
| ๓ | จำหน่าย สด.๑๖ | ขีดฆ่าหมึกแดงใน สด.๑๖ ยกไปบัญชีคนผ่อนผัน |
| ๔ | แจ้งอีกฝ่าย (บัญชี สด.๑๙) | คัดชื่อลง สด.๑๙ ส่งอำเภอภูมิลำเนาทหาร |
กับดักคำเรื่องดินสอดำใน สด.๑
ยกเว้น → "ด้านหน้าเหนือชื่อบัญชี"
ผ่อนผัน → "ตอนเหนือชื่อแบบบัญชี"
ต่างกันคำเดียวคือ "แบบ" — ผ่อนผันมีคำว่า "แบบ" จำว่า "ผ่อนผันมีแบบ ยกเว้นไม่มีแบบ"
๔.๔ การพ้นจากฐานะ — ตัวเลขอายุ
สองอายุที่ต้องแยกให้ออก
นศท. ม.๑๔(๓) พ้นที่ ๒๖ · ม.๑๔ ที่เหลือพ้นที่ ๓๐
พ้นแล้วจำหน่าย สด.๒๐ เหมือนกัน แต่ นศท. อายุ ๒๖ ต้องเพิ่มชื่อใน สด.๑๖ + อำเภอออก สด.๓๕ ให้ ส่วนอายุ ๓๐ ไม่ต้อง เพราะพ้นกำหนดเรียกแล้ว
| กรณีพ้นฐานะ | อำเภอทำ | จังหวัดทำ |
|---|
| ม.๑๓(๑) พระ (เคยลงบัญชีแล้ว) | ออก สด.๑๐ → ๒๐ · ๑ · ๙ · ๒ · ๑๖ · ๓๕ | ๒๐ · ๒๗ · ๑๖ |
| ม.๑๔ (๑)(๒)(๕) นักธรรม/นักบวช/ครู | ออก สด.๑๐ → ๒๐ · ๑๖ · ๓๕ | ๒๐ · ๑๖ |
| ม.๑๔ (๓)(๔)(๖)(๗) | ทำนองเดียวกับจังหวัด | ๒๗ · ๒๐ · ๑๖ |
| ม.๒๙(๓) นักศึกษา | ๑ · ๒๐ · ๑๖ | ๒๗ · ๒๐ · ๑๖ |
หลักกลางที่ทำให้ไม่ต้องท่องทุกแถว
อำเภอเริ่มที่ สด.๑ · จังหวัดเริ่มที่ สด.๒๗
เพราะบัญชีตัวจริงของอำเภอคือ สด.๑ ส่วนของจังหวัดคือ สด.๒๗ · แล้วทั้งคู่จบที่ สด.๑๖ เหมือนกัน · ที่ต้องออก สด.๑๐ มีแค่ ม.๑๓(๑) และ ม.๑๔(๑)(๒)(๕)
๔.๕ มาตรา ๒๗(๒) นักเรียนต่างประเทศ — สองประเภท
| ประเภท | ผู้ขอ | ผลลัพธ์ |
|---|
| ทุนรัฐบาล (อยู่ในความดูแล ก.พ.) | สำนักงาน ก.พ. ขอต่อ ผวจ. | ผวจ. ออก สด.๔๑ |
| ทุนส่วนตัว (มหาดไทยอนุญาต) | นักเรียน / บิดามารดา / ผู้ปกครอง ยื่นต่อ นอ. ภูมิลำเนาทหาร | สอบสวน → เสนอ ผวจ. ออก สด.๔๑ |
ยื่นก่อนเดินทาง → รับรองว่าจะส่งหนังสือรับรองจากสถานทูต/กงสุล/ผู้ดูแลนักเรียนไทย ให้อำเภอภายใน ๓ เดือน นับแต่วันเดินทางออกจากประเทศไทย
ยื่นหลังเดินทาง → ต้องมีหนังสือรับรองมาแล้วว่ากำลังศึกษาวิชาอะไร สำนักศึกษาใด
⚑ กับดักตอน ๔
- หลักฐานขอผ่อนผัน ม.๒๗(๒): สำเนา สด.๙, สด.๓๕, ทะเบียนบ้าน — ไม่มีสำเนาบัตรประชาชน
- ม.๒๙(๑)(๒) ผ่อนผันให้ปีต่อปี — ไม่ต้องลง สด.๒๐ ไม่ต้องยกชื่อใน สด.๑๖ · ผู้มีอำนาจผ่อนผันคือ คณะกรรมการตรวจเลือก
- ครูย้ายสถานศึกษา = หมดสิทธิยกเว้นทันทีตามเงื่อนไข สด.๓๗ เดิม · ขอใหม่ได้แม้เหลือเวลา น้อยกว่า ๖๐ วัน แต่ต้องก่อนการตรวจเลือกในจังหวัดภูมิลำเนาทหาร
- ม.๑๓(๑) ถ้าลงบัญชีไว้แล้ว ให้ จำหน่ายถอนการลงบัญชีแทนการบันทึก
- ผนวกตอน ๔: ก=สด.๓๖ · ข=สด.๓๗ · ค=สด.๒๐ · ง=สด.๔๑ · จ=สด.๑๙
๕
การตรวจเลือกคนเข้ากองประจำการตอนที่ยาวที่สุด · ให้จำเป็น "หน้างานวันตรวจเลือก" ไล่เป็นฉาก
๕.๑ คณะกรรมการตรวจเลือก ๕ ตำแหน่ง
| ตำแหน่ง | คุณสมบัติ | หน้าที่ (คำสำคัญ) |
|---|
| ประธาน | ยศไม่ต่ำกว่า พันโท ๑ คน | อำนวยการ · ควบคุม · ออกเสียงชี้ขาด · ตรวจสอบการปล่อยตัว · มอบ สด.๔๓ |
| น.สัญญาบัตร คนที่ ๑ | ยศไม่สูงกว่าประธาน | เรียกชื่อ · คุมให้อยู่รวมเป็นจำพวก ห้ามปะปน · รับตัวคนเข้ากองไปขึ้นทะเบียน หรือส่ง นอ. ออก สด.๔๐ |
| น.สัญญาบัตร คนที่ ๒ | ยศไม่สูงกว่าประธาน | วัดขนาด · เก็บยอดเป็นจำพวก · ตรวจสอบจำนวนสลาก · ควบคุมการทำสลาก · อ่านสลาก |
| กรรมการสัสดีจังหวัด | มิได้ประจำอยู่ในจังหวัดที่ตรวจเลือก | บันทึกผลใน สด.๑๖ · รับเรื่องราวร้องขอ · เตรียมทำสลาก · บันทึกผลจับสลาก · ขึ้นทะเบียน · ทำ สด.๑๘ |
| แพทย์ | ผู้ประกอบโรคศิลปะ แผนปัจจุบัน ชั้น ๑ สาขาเวชกรรม | ตรวจร่างกาย · ออก สด.๔ (จำพวก ๓) และ สด.๕ (จำพวก ๔) · ควบคุมการจับสลาก |
คู่แฝดที่ข้อสอบสลับบ่อยที่สุด
น.๒ คุมการ "ทำ" สลาก
หมอ คุมการ "จับ" สลาก
จำเป็นเรื่อง: ทหารทำ หมอจับ · และอีกคู่: กรรมการสัสดี "เตรียม" ทำสลาก · น.๒ "ควบคุม" การทำ
แพทย์ — คำสั่งไม่ได้กำหนดยศและจำนวนไว้ ("หนึ่งคนหรือหลายคน") ถ้าแต่งตั้งนายทหารสัญญาบัตรไม่ได้ ให้แต่งตั้งผู้อื่นที่เป็นผู้ประกอบโรคศิลปะชั้น ๑ แทน
๕.๒ คณะกรรมการชั้นสูง ๓ คน
ผวจ. หรือผู้แทน = ประธาน
เจ้าหน้าที่สัสดี ไม่ต่ำกว่า สด.จว.
ข้าราชการอื่น ไม่ต่ำกว่าหัวหน้าแผนก
ตัวเลขคณะกรรมการชั้นสูง
ร้อง ๓๐ เม.ย. · ตัดสิน ≤ ส.ค. · แพทย์ ≥ ๓ นาย
ยื่นคำร้อง (ผนวก ธ) ภายใน ๓๐ เม.ย. ของปีที่ตรวจเลือก · เกินกำหนด = ดุลพินิจ · ตัดสินให้เสร็จก่อนส่งเข้ากอง เว้นจำเป็นไม่เกิน ส.ค. · ถ้าเป็นปัญหาเรื่องโรค ต้องมีแพทย์ชั้น ๑ ไม่น้อยกว่า ๓ นาย ที่ไม่ใช่กรรมการตรวจเลือกตรวจก่อน · คำตัดสินให้ถือเป็นที่สุด
กรรมการชั้นสูงต้องไม่เป็นบุคคลเดียวกับกรรมการตรวจเลือก · การรายงานผล: จว. รวบรวมส่ง อ./มทบ./ทภ./นรด. ภายใน ๑๕ ก.ย. → ทภ. รวบรวมส่ง นรด. ภายใน ๑๕ ต.ค. (จำว่า ๑๕ ก.ย. → ๑๕ ต.ค.)
๕.๓ สด.๔๓ สามท่อน — อยู่ที่ไหนบ้าง
ปลายทางแต่ละท่อน
ท่อน ๑ = สง.สด.จว. · ท่อน ๒ = กองทัพภาค · ท่อน ๓ = ตัวคน
จำจากล่างขึ้นบน: ท่อนสุดท้ายให้เจ้าตัว ที่เหลือไล่ขึ้นตามสายบังคับบัญชา · ถ้ามอบท่อน ๒–๓ ไม่ได้ ประธานกรรมการเก็บไว้นำส่งกองทัพภาค
๕.๔ ปลอกแขน — จำสีสลับกัน
| ใคร | สีพื้น | สีขลิบ | ขนาด |
|---|
| กรรมการตรวจเลือก | แดง | น้ำเงิน | ๗ ซม. / ขลิบ ๐.๕ ซม. |
| เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือ | น้ำเงิน | แดง | ๗ ซม. / ขลิบ ๐.๕ ซม. |
จำสี
กรรมการ "แดงนำ" · ลูกน้อง "น้ำเงินนำ"
ติดที่ แขนเสื้อข้างขวา เหนือข้อศอก · ขนาดเหมือนกันทั้งคู่ ต่างแค่สลับสี
๕.๕ สองลำดับที่ต้องท่องขึ้นใจ
ลำดับเรียกชื่อ (เหมือนลำดับบัญชี สด.๑๖)
หลีก → ขาด → ธรรม → พ้น → ผ่อน
แต่ในทางปฏิบัติ เรียกบัญชีคนผ่อนผันพร้อมกับบัญชีคนที่อยู่ในกำหนดเรียกธรรมดา · การกำหนดตำบลใดก่อนหลัง ให้ผู้แทนตำบลจับสลาก (กำนัน/ผู้ใหญ่บ้าน/เทศมนตรี/ผู้แทนทหารกองเกิน)
ลำดับปล่อยตัว (ประธานรับผิดชอบ · เจ้าหน้าที่ช่วยเหลือ ๔ นาย)
๔ → ๓ → ไม่ได้ขนาด → ผ่อนผัน → ๒ → ๑ ขนาดรอง → ๑ ได้ขนาด
หลักคิด: ปล่อยพวก "ส่งไม่ได้แน่นอน" ก่อน (๔, ๓, ไม่ได้ขนาด) แล้วค่อยไล่ขึ้นหาคนที่ส่งได้ · ก่อนปล่อยจำพวก ๒ และคนผ่อนผัน ต้องตรวจสอบว่าจำพวก ๑ ที่จะส่งเข้ากองมีเพียงพอและครบถ้วนเสียก่อน
๕.๖ ผังหน้างาน
โต๊ะ ๑ เรียกชื่อ→
โต๊ะ ๒ ตรวจร่างกาย→
โต๊ะ ๓ วัดขนาด→
รับคำร้อง / เปรียบเทียบปรับ→
ประธาน→
จับสลาก→
ออกหมายนัด
เครื่องมือที่ สด.จว. ท้องที่ต้องเตรียม
วัดสูง + เชือกเมตร = คณะละ ๒ ชุด
เครื่องชั่งน้ำหนัก = คณะละ ๑ ชุด
จำว่า "วัดสองอย่างสองชุด ชั่งอย่างเดียวชุดเดียว" · ขนาดคนจำพวก ๑: สูง ๑ ม. ๖๐ ซม. ขึ้นไป และขนาดถัดรอง ๑ ม. ๔๖ – ๑ ม. ๕๙ ซม.
รับมาจาก นรด. = สลาก · เครื่องอัตโนมัติประทับหมายเลขตามลำดับ · สด.๔๓ · สลากเมื่อจะใช้ให้กรรมการสัสดีจังหวัดลงชื่อ + ประทับตราประจำตำแหน่ง (ไม่มีตราให้ลงชื่ออย่างเดียว) และลง ว.ด.ป. ย่อ กำกับด้านที่มีเครื่องหมายทุกสลาก
๕.๗ ใครลงชื่อกำกับใน สด.๑๖ ฉบับจังหวัด
| กรณี | ผู้ลงชื่อ |
|---|
| ทุกแผ่น ใต้รายชื่อสุดท้าย | สัสดีจังหวัด |
| หลังคณะกรรมการตรวจสอบบัญชี | ประธานกรรมการตรวจสอบ ทุกแผ่น + บันทึกจำนวนรายการจำหน่าย |
| ผู้ที่ต้องปล่อยตัว | ประธานกรรมการตรวจเลือก (ช่องหมายเหตุ) |
| ผู้จับสลากสีดำ | กรรมการสัสดีจังหวัด ใต้ผลจับ + ประธาน ช่องหมายเหตุ |
| "ขาด" | กำนัน / ผู้ใหญ่บ้าน / เทศมนตรี / พนักงานฝ่ายปกครองอื่น (ลงชื่อและตำแหน่ง) |
| ไม่มาแสดงตนรับหมายตาม ม.๒๕ | สัสดีอำเภอ |
| กรรมการที่มิใช่แพทย์มีความเห็นแย้ง | ผู้เห็นแย้งทุกคน ในช่อง "กรรมการแบ่งคนเป็นจำพวก" |
สูตรจำผู้ลงชื่อ
ปล่อยตัว & จับสลากดำ = ประธาน
ขาด = ฝ่ายปกครอง · ม.๒๕ = สัสดีอำเภอ
เหตุผล: สิ่งที่ตัดสินชะตาคน ประธานต้องรับผิดชอบ · ส่วน "ขาด" กับ "ไม่มารับหมาย" เป็นเรื่องคนในพื้นที่ จึงเป็นฝ่ายปกครอง/สัสดีอำเภอ
๕.๘ ความเห็นแย้งของกรรมการที่ไม่ใช่แพทย์
แพทย์เห็นว่าเป็นจำพวก ๒/๓/๔ แต่กรรมการที่มิใช่แพทย์เห็นแย้ง รวมกันถึง ๒ คน → งดออกใบสำคัญไว้ก่อน แล้วส่งตัวเข้ารวมกับจำพวกตามความเห็นแย้ง
การลง: ช่อง "แพทย์ตรวจร่างกายแล้วเห็นว่า" = ลงตามที่แพทย์ตรวจ (เช่น วัณโรคปอด) · ช่อง "กรรมการแบ่งคนเป็นจำพวก" = ลง "๑" · ช่องหมายเหตุ = "ให้ส่งตัวเข้ารวมกับจำพวกที่ ๑"
๕.๙ มาช้ากว่ากำหนด — เส้นแบ่งคือ ๑๕.๐๐ น.
| สถานการณ์ | ผล |
|---|
| จับสลากเริ่มไม่เกิน ๑๕.๐๐ · มาหลังเริ่มเรียกชื่อจับสลาก | งดเข้ารับการตรวจเลือก |
| จับสลากเริ่มหลัง ๑๕.๐๐ + เรียกชื่อเสร็จไม่เกิน ๑๕.๐๐ · มาหลัง ๑๕.๐๐ | งด |
| จับสลากเริ่มหลัง ๑๕.๐๐ + เรียกชื่อไม่เสร็จใน ๑๕.๐๐ · มาหลังเริ่มเรียกชื่อจับสลาก | งด |
| ทุกกรณีข้างต้น | สอบสวนก่อน — ถ้ามีเหตุสมควรและไม่ทำให้เกิดความไม่เป็นธรรม ให้เข้าตรวจเลือกได้ |
| มาระหว่างกำหนดตัวเข้ากอง (ไม่มีจับสลาก) | รับตัวเข้าตรวจเลือก · ถ้าอยู่ในกำหนดก็ส่งเข้ากอง |
| มาหลังจับสลาก / หลังกำหนดตัวเข้ากอง | ส่งตัวให้ นอ. ให้เจ้าพนักงานสอบสวน |
สรุปสั้นที่สุด
มาหลัง "เริ่มเรียกชื่อจับสลาก" = งด เสมอ
เวลา ๑๕.๐๐ เป็นแค่ตัวแยกกรณี แต่คำตอบปลายทางเหมือนกันหมดคือ "งด" แล้วค่อยสอบสวนให้เข้าได้ทีหลัง — จำแบบนี้แล้วไม่ต้องท่อง ๓ ข้อ
๕.๑๐ ส่งคนเข้ากองและหลักฐานที่ต้องส่ง
- เข้ากองในวันตรวจเลือก: น.๑ รับตัว → กรรมการสัสดี จว. ขึ้นทะเบียน + ทำ สด.๑๘ → เจ้าหน้าที่ฝ่ายรับคนลงชื่อเป็นผู้นำขึ้นทะเบียน
- เข้ากองหลังวันตรวจเลือก: น.๑ มอบตัวให้ นอ. ออก สด.๔๐ · กรรมการสัสดี จว. เรียก สด.๙ มาประทับตรายางด้านหน้า แล้วคืนเจ้าตัว
- พระภิกษุสามเณรที่ถูกเข้ากอง: คณะกรรมการตรวจเลือกผ่อนผันให้ไปลาสิกขา ไม่เกิน ๑๐ วัน นับแต่วันเสร็จการตรวจเลือกคนในจังหวัดนั้น · เขียนเพิ่มในหมายนัดว่า "ให้ลาสิกขา" และ "เมื่อจะมาเข้ารับราชการกองประจำการต้องลาสิกขาเสียก่อน"
- ทบ.๑๐๐-๐๑๔ (สำรวจครอบครัว) + ทบ.๑๐๐-๐๑๖ (สอบความประพฤติ) คนละ ๑ ฉบับ · ผลัด ๑/วันตรวจเลือก ส่งภายใน ๑๕ วัน · ผลัดอื่น ส่งพร้อมตัวคน
- บิดาเป็นคนต่างด้าว — บัญชีรายชื่อ: อ. ๑๐ → จว. ๑๐ → มทบ. ๑๕ → ทภ. ๒๐ วัน · บัญชียอด: จว. ๑๐ วัน → มทบ. ภายใน ๒๐ มิ.ย. → ทภ. ภายใน มิ.ย. (สด.อ. ไม่ได้ทำบัญชียอด)
- เสร็จตรวจเลือกแต่ละวัน: สอบทาน สด.๑๖ ฉบับ จว. + ฉบับ อ. + สด.๔๓ ทำ ๓ ชุด — ประธาน ๑ / ติดปกหน้าด้านใน สด.๔๓ เล่มสุดท้ายของวัน ๑ / แผนก สด.จว. ๑ (สำเนาส่ง นรด. ภายใน ๑๐ พ.ค.)
- สอบสวนบอกจำหน่าย: อำเภอแจ้งผลต่อจังหวัด ภายในวันที่ ๕ ของทุกเดือน
- รายงานยอดคนไม่มารับหมาย/ส่งหมายไม่ได้: อ. ๑ → จว. ๕ → มทบ. ๑๐ → ทภ. ๑๕ · งวด ๑ = พ.ย. · งวด ๒ = พ.ค.
สูตรสายรายงาน ๒ ชุดที่ต้องแยก
ยอดส่งหมายไม่ได้ = ๑ – ๕ – ๑๐ – ๑๕
บิดาต่างด้าว (รายชื่อ) = ๑๐ – ๑๐ – ๑๕ – ๒๐
ทั้งคู่เป็นสาย อ. → จว. → มทบ. → ทภ. เหมือนกัน ต่างแค่ตัวเลข · จำว่า "ส่งหมายไม่ได้เริ่มที่ ๑ · ต่างด้าวเริ่มที่ ๑๐"
⚑ กับดักตอน ๕
- เตรียมแบบบันทึกต่าง ๆ — ไม่มี "คำร้องขอเข้ากองประจำการ" ในรายการที่ สด.จว. ท้องที่เตรียม
- ห้ามจัด สัสดีอำเภอ เป็นเจ้าหน้าที่ประจำลงรายการในบัญชีเรียก เพราะไม่สะดวกปฏิบัติหน้าที่อื่น
- หลบหนีก่อนจับสลาก: สด.๑๖ หมายเหตุ "หลบหนีไปก่อนจับสลาก" กรรมการทั้งคณะลงชื่อ · สด.๔๓ ท่อน ๒–๓ ข้อ ๒.๔ ลงว่า "ขาด" กรรมการสัสดีจังหวัดลงชื่อ
- คนท้องที่อื่นขอเข้าตรวจเลือก ม.๓๒: ส่งเข้ากองเหมือนคนในจังหวัดที่ไปอยู่ชั่วคราว แต่ขึ้นทะเบียนตามภูมิลำเนาทหาร โดยสด.จว. ที่รับเข้าตรวจเลือก ขึ้นทะเบียนแทน
- คนขาดที่มาในวันตรวจเลือก → มอบตำรวจดำเนินคดีก่อน ไม่ต้องให้เข้ารับการตรวจเลือก · คดีถึงที่สุดแล้วปีต่อไป ถ้าผิด = คนหลีกเลี่ยงขัดขืน / ถ้าไม่ผิด = คนตกค้างการเรียก
- ตรวจร่างกายพระภิกษุสามเณร — ตำราใช้คำว่า "สัสดีจังหวัด" ต้องร่วมตรวจสอบด้วย
- ผู้ป่วยที่กรรมการไปตรวจถึงที่: กรรมการสัสดี จว. + แพทย์ + กรรมการอื่นอย่างน้อย ๑ นาย = รวมอย่างน้อย ๓ นาย
๖
ทะเบียนกองประจำการแกนคือ สด.๓ · จำ "ใครนำขึ้น ใครขึ้นแทน เก็บที่ไหน ส่งเมื่อไร ทำลายเมื่อไร"
๖.๑ บุคคลที่ต้องขึ้นทะเบียน ๑๐ ประเภท
จัดกลุ่ม ๓ ก้อน แทนการท่อง ๑๐ ข้อ
ก้อน ๑ (๑–๒) จากการตรวจเลือก
ก้อน ๒ (๓–๗) นักเรียน/ประจำการ/ร้องขอ/นศท./ตำรวจ
ก้อน ๓ (๘–๑๐) อาสารบ · เรียกพลครบ ๑๒ เดือน · พลอาสาพิเศษ
ลำดับจริง: ๑ กรรมการกำหนดให้เข้ากอง · ๒ คนหลีกเลี่ยง ม.๓๓ · ๓ นักเรียนทหารอายุ ๑๘ ขึ้นไป · ๔ ทหารประจำการที่ยังไม่เคยขึ้น · ๕ ร้องขอเข้ากองก่อนวันตรวจเลือก (กฎกระทรวง ฉ.๓๕) · ๖ นศท. ปี ๓ ขึ้นไป · ๗ กรมตำรวจตกลงกับ กห. · ๘ อาสาไปรบนอกประเทศ · ๙ เรียกฝึก/ระดมพลติดต่อกันครบ ๑๒ เดือน · ๑๐ พลอาสาพิเศษ
๖.๒ ใครเป็นผู้นำขึ้นทะเบียน — จำแค่ ๓ บรรทัด
| กรณี | ผู้นำขึ้นทะเบียน |
|---|
| ข้อ ๑ ที่ส่งเข้ากองในวันตรวจเลือก + ข้อ ๓ ถึง ๑๐ | เจ้าหน้าที่ฝ่ายรับคน |
| ข้อ ๑ ที่ส่งเข้ากองภายหลังวันตรวจเลือก | นายอำเภอท้องที่ |
| ข้อ ๒ คนหลีกเลี่ยงขัดขืน ม.๓๓ | ปลัดจังหวัด |
คาถาสามบรรทัด
ในวันฯ = ฝ่ายรับคน
หลังวันฯ = นายอำเภอ
หลีกเลี่ยง ม.๓๓ = ปลัดจังหวัด
"ปลัดจังหวัดคุมคนหลีกเลี่ยง" เป็นข้อที่ออกบ่อยที่สุดของตอนนี้ · ส่วนเจ้าพนักงานทะเบียนกรณีปกติคือ สด.จว. หรือผู้แทน
๖.๓ ขึ้นทะเบียนแทน — ใครเป็นเจ้าพนักงาน
| กรณี | เจ้าพนักงานทะเบียน |
|---|
| ปกติ | สด.จว. หรือผู้แทน |
| ขึ้นแทน ข้อ ๒.๑.๓ – ๒.๑.๑๐ (ยกเว้น ๒.๑.๖) | สด.มทบ. หรือผู้แทน |
| ขึ้นแทน ข้อ ๒.๑.๖ (นศท. ปี ๓ ขึ้นไป) | สด.มทบ. หรือ สด.จว. หรือผู้แทน แล้วแต่กรณี |
หลักฐาน ๕ อย่างของ นศท. = สด.๔๒ (จังหวัดละ ๔ ชุด) · สมุดประจำตัวหนุน ๑ + สด.๘ · ประวัติ ทบ.๑๐๐-๐๗๕ (๒ ชุด หน่วยเก็บ ๑) · สด.๙ · หนังสือสำคัญแสดงวิทยฐานะสอบได้วิชาทหาร
สด.๔๒ เว้น ๓ ช่อง: เครื่องหมาย · ขนาด · วันขึ้นทะเบียนและปลด — แต่หน่วยขึ้นทะเบียนกรอกช่อง "ขนาด" ก่อนส่ง สด.จว. ภูมิลำเนา
ปลายทางเอกสาร นศท.
สด.๓ เก็บ ๒ ที่: สง.สด.จว. + ฝ่ายสรรพฯ มทบ.
ประวัติ ทบ. เก็บ ๒ ที่: ฝ่ายสรรพฯ มทบ. + นรด.
มทบ. ได้ประวัติจาก สด.จว. · นรด. ได้ประวัติจาก หน่วยที่นำตัวขึ้นทะเบียน — คนละทาง แต่ปลายทางเป็นคู่
๖.๔ ตัวเลข สด.๓
| จัดทำ | คนละ ๒ ฉบับ — สง.สด.จว. ๑ / ฝ่ายสรรพกำลัง มทบ. ๑ |
|---|
| เล่มหนึ่ง | ๑๐๐ ฉบับ · แยกแผนก ตั้งเล่มใหม่ทุกปี ทุกแผนก |
|---|
| เศษ | ไม่ถึง ๒๐ ฉบับ → รวมเล่มสุดท้ายของ พ.ศ. นั้น · ตั้งแต่ ๒๐ ขึ้นไป → ตั้งเป็นอีกเล่ม |
|---|
| ส่ง มทบ. — เข้ากองวันตรวจเลือก | ภายในเดือน กันยายน ของปีนั้น |
|---|
| ส่ง มทบ. — เข้ากองหลังวันตรวจเลือก | ภายใน ๙๐ วัน นับแต่วันขึ้นทะเบียนผลัดนั้น |
|---|
| ส่ง มทบ. — กรณีอื่น ๆ | ภายใน ๓๐ วัน นับแต่วันขึ้นทะเบียนเสร็จ |
|---|
| ทำลาย | อายุครบ ๖๐ ปีบริบูรณ์ · คัดลง สด.๓๑ (ทำ ๒ ฉบับ) แยกแผนก เรียงตามเลขเครื่องหมาย |
|---|
สามตัวเลขส่ง สด.๓
ก.ย. · ๙๐ วัน · ๓๐ วัน
เรียงจากยุ่งที่สุดไปง่ายที่สุด: วันตรวจเลือกมีคนเยอะจึงให้เวลาถึงเดือน ก.ย. → ผลัดอื่น ๙๐ วัน → กรณีเบ็ดเตล็ด ๓๐ วัน · ส่วน สด.๓ ที่รับโอน ต่างหน่วยต่างทำลาย ไม่ต้องคัดลง สด.๓๑
๖.๕ บันทึกริมซ้ายบรรทัดอายุ (หมึกแดง) — คนอายุเกินกำหนดเรียก
| เหตุ | ข้อความที่บันทึก |
|---|
| พ้นจากฐานะยกเว้น | "พ้นจากการยกเว้น" |
| หมดเหตุผ่อนผัน (รวมคนสละสิทธิ) | "หมดเหตุผ่อนผัน" |
| ลงบัญชีเมื่ออายุเกิน ๒๑ ปีบริบูรณ์ | "ตกค้างบัญชี" |
| รับหมายแล้วไม่มาเพราะสุดวิสัย / ส่งหมายไม่ได้ | "ตกค้างการเรียก" |
| คนจำพวกที่ ๓ | "คนจำพวกที่ ๓" |
| หลีกเลี่ยงขัดขืน | "หลีกเลี่ยงการเรียก" |
| ตัวต้องโทษ | "ถูกเข้ากองประจำการ เม.ย. … เพิ่งพ้นโทษ" |
| ศาลรอการลงโทษ | "ถูกเข้ากองประจำการเมื่อ เม.ย. … ศาลรอการลงโทษเพิ่งได้ตัว" |
| อยู่ในกำหนดผ่อนผัน | "คนผ่อนผัน" |
| ถูกเข้ากองตอน ๒๑ แต่กำหนดผลัดอื่นปีถัดไป | "ถูกเข้ากองประจำการ เม.ย. … เพิ่งเข้ารับราชการ" |
จับกลุ่มให้เหลือ ๓ ก้อน
ก้อนสิทธิ: พ้นยกเว้น · หมดผ่อนผัน · คนผ่อนผัน
ก้อนตกค้าง: ตกค้างบัญชี · ตกค้างการเรียก · หลีกเลี่ยงการเรียก · จำพวก ๓
ก้อนคดี/ผลัด: เพิ่งพ้นโทษ · ศาลรอลงโทษ · เพิ่งเข้ารับราชการ
ก้อนที่ ๓ ทั้งหมดขึ้นต้นด้วย "ถูกเข้ากองประจำการ เม.ย. …" เหมือนกัน ต่างแค่ท้ายประโยค · ถ้ามีหลายกรณี ให้บันทึกเรียงกันลงมาตามลำดับ
๖.๖ การแก้ไข สด.๓
ขีดฆ่าหมึกแดง→
เขียนใหม่หมึกดำ ใต้/ต่อ→
ถ้าเขียนใต้ใส่เครื่องหมายตก→
บันทึกริมซ้าย "แก้…แห่ง"→
สด.จว. / สด.มทบ. ลงชื่อ
ห้ามเขียนทับ ลบ หรือขูด เป็นอันขาด · บันทึก "แก้…แห่ง" เพียงแห่งเดียว ด้วยหมึกดำ · ผู้ลงชื่อกำกับมีแค่ สด.จว. หรือ สด.มทบ. — ไม่มีผู้แทน
๖.๗ ล้วงวันรับราชการ
| กรณี | ล้วงถึง | เลขเครื่องหมาย |
|---|
| ขึ้นทะเบียนหลังวันบรรจุ | วันบรรจุครั้งแรก | ปีที่บรรจุ |
| ขึ้นทะเบียนหลังวันแต่งตั้งยศ ส.ต. | วันแต่งตั้งยศ ส.ต. ครั้งแรก | ปีที่แต่งตั้งยศ |
| ตำรวจ ขึ้นทะเบียนล่าช้ากว่ากำหนด | ล้วงเป็นวันที่ ๑ เมษายน ของปีนั้น |
วันขึ้นทะเบียนลงตามจริงเสมอ ที่ล้วงคือ "วันรับราชการ" · ตำรวจเมื่อขึ้นทะเบียนแล้ว ถอนทะเบียนหรือถอนรายชื่อไม่ได้
⚑ กับดักตอน ๖
- พลอาสาพิเศษ เขียนว่า "ร้องขอเข้ากองประจำการเพื่อรับการอบรมเป็นพลอาสาพิเศษ" — ไม่มีคำว่า "เข้า" หน้ารับการอบรม
- ผู้ที่ไม่มีสิทธิลดวันรับราชการ แม้ร้องขอเข้ากอง ก็ไม่ต้องเขียนบรรทัด "เพราะ…"
- เหตุสุดวิสัยนำตัวมาขึ้นทะเบียนไม่ได้: ถือหลักฐานตาม สด.๒๗ ขึ้นทะเบียนให้ · ไม่ต้องลงลายมือชื่อ/พิมพ์ลายนิ้วมือ · ลงว่า "ตัวไปราชการสงคราม" · ต้องมีผู้บังคับกองพันขึ้นไปยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร
- ผู้สำเร็จการฝึกวิชาทหารที่กำลังอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ก็ให้นำตัวขึ้นทะเบียนกองประจำการได้
- ผนวกตอน ๖ มีแค่ ๒: ก = สด.๓ · ข = สด.๓๑
๗
การปลด จำหน่าย และย้ายภูมิลำเนาทหารตอนที่แพ้กันที่ "วันที่" · จำเป็นชุดตัวเลข ๓-๕-๑๐-๑๕ กับ ๖๐-๑๕-๗
๗.๑ ปลดกองประจำการเป็นกองหนุนประเภทที่ ๑ — สายเวลาถอยหลัง
นับถอยหลังจากวันปลด
๖๐ → ๑๕ → ๗
๖๐ วัน มทบ. ส่ง สด.๗ + สมุดฯ ให้ สด.จว. ภูมิลำเนา · ๑๕ วัน สด.จว. ออก สด.๘ + สด.๒๘ ส่งหน่วยขอนำปลด · ๗ วัน มทบ. ส่งถึงผู้บังคับบัญชาหน่วยต้นสังกัด · จำว่า "หกสิบ–สิบห้า–เจ็ด ยิ่งใกล้ยิ่งสั้น"
มทบ. ส่ง สด.๗→
สด.จว. ตรวจ ๔ อย่าง→
ออก สด.๘ + สด.๒๘→
มทบ.→
หน่วยต้นสังกัด
สด.จว. ตรวจ ๔ อย่าง = ๑) หางว่าวมีรอยแก้ไขน่าสงสัยหรือไม่ ๒) เทียบกับ สด.๓ ๓) เทียบกับ สด.๓๓ (ทหารหนีราชการ) ๔) ตรวจสอบวันปลด
ปลดเป็นกองหนุน ๒ ตรวจแค่ ๓ อย่างแรก — ไม่มี "ตรวจสอบวันปลด" · ถ้า มทบ. ภูมิลำเนาต่างเขต ให้ส่งต่อ ภายใน ๑๕ วัน นับแต่รับหางว่าว
๗.๒ ปลดสามแบบ — เทียบกันให้เห็นความต่าง
| ปลดเป็น | เอกสารที่ออก | ส่ง สด.๒๙ ให้ มทบ. |
|---|
| กองหนุน ๑ | สด.๘ ติดสมุดประจำตัวหนุน ๑ + สด.๒๘ | ภายใน ๑๕ วัน ของเดือนที่ปลด/วันทราบเรื่อง |
| กองหนุน ๒ | สด.๙ ติดแทน สด.๘ ในสมุดฯ + แก้ปก "ประเภทที่ ๑" เป็น "ประเภทที่ ๒" | ภายใน ๑๕ วัน ของเดือนที่ปลด/วันทราบเรื่อง |
| พ้นราชการทหาร ๑ | สด.๘ ติดสมุดฯ + สด.๒๘ ส่งอำเภอ | ภายในวันที่ ๕ ของเดือนถัดไป + สำเนา สด.๖ |
| พ้นราชการทหาร ๒ (จำพวก ๔ วันตรวจเลือก) | คณะกรรมการออก สด.๕ → สด.จว. ออก สด.๙ ใหม่ + สด.๒๘ | — |
แยกให้จำ
หนุน ๑ & พ้น ๑ = สด.๘ | หนุน ๒ & พ้น ๒ = สด.๙
เลข "๑" คู่กับ สด.๘ · เลข "๒" คู่กับ สด.๙ — เพราะประเภท ๑ คือคนที่ผ่านกองประจำการมาแล้ว ได้หนังสือสำคัญ (สด.๘) ส่วนประเภท ๒ ยังใช้ใบสำคัญ (สด.๙) เหมือนพลเรือน
๗.๓ การจำหน่าย (ตาย)
| ใครตาย | ขั้นตอนสำคัญ | กำหนดส่ง |
|---|
| กองเกิน / หนุน ๒ | สด.อ. สอบสวน → จำหน่าย สด.๑ + ต้นขั้ว สด.๙ → เรียก สด.๙ มาทำลาย → รายงาน จว. | อำเภอรายงาน จว. ภายใน ๓๐ วัน นับแต่รับแจ้ง |
| กองประจำการ / ประจำการ | สด.จว. รับแจ้งจากหน่วยต้นสังกัด → จำหน่าย สด.๓ → สำเนาแจ้ง นอ. จำหน่าย สด.๑ | สด.๓๐ ส่ง มทบ. ภายในวันที่ ๑๐ ของเดือนถัดไป |
| กองหนุน ๑ | เหมือนกองเกิน + สด.อ. ส่ง สด.๘ คืน จว. เพื่อทำลาย | สด.๓๐ + ตพ.๖ ภายในวันที่ ๑๐ ของเดือนถัดไป |
บัญชี ตพ. ที่ผูกกับการตาย
กองเกิน = ลดยอด ตพ.๔
กองหนุน = จำหน่าย ตพ.๒
แล้วรายงานด้วย ตพ.๖ (หนุน ๒/หนุน ๑ — วันที่ ๑๐ ของเดือนถัดไป) หรือ ตพ.๗ (กองเกิน — รวบรวมส่งคราวสิ้นปี เว้นแต่ปีใดมีการเรียกพล ให้ส่งก่อนหนึ่งครั้ง)
๗.๔ การย้ายภูมิลำเนาทหาร
| ประเด็น | อำเภอเดิม | อำเภอใหม่ |
|---|
| ตรวจสอบกับ | เจ้าพนักงานทะเบียนท้องถิ่น | สอบสวนตาม ม.๑๒ วรรคสอง |
| สอบสวนใคร | บิดามารดา / ผู้ปกครอง / ผู้ใหญ่บ้าน / กำนัน / ผู้นำชุมชน | — |
| กรณีศึกษาต่อ | หนังสือลาออกจากสถานศึกษาเดิม | หนังสือรับรองของสถาบันในพื้นที่ |
| ผลลัพธ์ | ไม่น่าเชื่อถือ = ระงับ · เชื่อถือได้ = หักโอน + บันทึก สด.๑ + แจ้ง จว. | รับลง สด.๑ + ออก สด.๑๐ + แจ้ง จว. · ถ้าอยู่ในกำหนดเรียก เพิ่ม สด.๑๖ + ออก สด.๓๕ |
คู่แฝดที่สลับกันบ่อย
เดิม = ลาออก | ใหม่ = รับรอง
คิดตามเหตุผล: ที่เดิมต้องพิสูจน์ว่า "ออกไปจริง" ที่ใหม่ต้องพิสูจน์ว่า "มาอยู่จริง" · ทั้งสองฝ่ายสอบสวน ๖ ข้อ เหมือนกัน (อาชีพ, ผลเสียถ้าไม่ย้าย, ย้ายทะเบียนบ้านเมื่อใด/เกี่ยวข้องกับเจ้าบ้านอย่างไร, ครอบครัวย้ายมาด้วยไหม, ครอบครัวที่ยังอยู่เดิม, กรณีศึกษาต่อ)
ห้วงเวลาย้าย — ให้ปฏิบัติภายในเดือนมกราคมของปีที่รับเข้าตรวจเลือก · ขอย้ายหลัง ม.ค. ให้ปรับย้ายหลังการตรวจเลือกปีนั้นผ่านพ้นไปแล้ว
ย้ายต่างอำเภอ ในจังหวัดเดียวกัน — อำเภอใหม่เป็นผู้แจ้ง จว. ภายใน ๑๐ วัน นับแต่รับแจ้งหักโอน (อำเภอเดิมไม่ต้องแจ้ง) พร้อมหลักฐาน ๔ อย่าง: หนังสือนำสรุปข้อมูล · สำเนาหนังสือหักโอน+สอบสวน · สำเนา สด.๙ · สำเนา สด.๓๕ (เฉพาะผู้อยู่ในกำหนดเรียก)
๗.๕ ตารางวันที่ของตอน ๗ — สรุปเป็นชุดเดียว
สี่ตัวเลขคุมทั้งตอน
๓ = ย้าย (สด.๓๒)
๕ = พ้นฯ ๑ (สด.๒๙)
๑๐ = ตาย (สด.๓๐) & ตพ.๖ & ย้ายในจังหวัด
๑๕ = ปลดหนุน (สด.๒๙)
ท่อง "สาม–ห้า–สิบ–สิบห้า" แล้วผูกคำเดียวต่อตัวเลข · ตัวที่คนพลาดมากที่สุดคือ สด.๓๒ วันที่ ๓ เพราะเป็นเลขน้อยผิดปกติ
| เอกสาร | จาก → ถึง | กำหนด |
|---|
| สด.๓๒ รายงานย้ายฯ กองหนุน | สด.จว. → สด.มทบ. | วันที่ ๓ ของเดือนถัดไป |
| สด.๒๙ ปลดพ้นฯ ๑ | สด.จว. → สด.มทบ. | วันที่ ๕ ของเดือนถัดไป |
| สด.๓๐ จำหน่ายตาย | สด.จว. → สด.มทบ. | วันที่ ๑๐ ของเดือนถัดไป |
| ตพ.๖ จำหน่าย/แก้ไขบัญชีพล | สด.จว. → มทบ. | วันที่ ๑๐ ของเดือนถัดไป |
| ตพ.๑๙ ขอบรรจุสังกัด + สมุดฯ | สด.จว. ใหม่ → มทบ. | วันที่ ๑๐ ของเดือน |
| สด.๒๙ ปลดหนุน ๑ / หนุน ๒ | สด.จว. → สด.มทบ. | ภายใน ๑๕ วัน ของเดือนที่ปลด |
| บัญชีปลดพิการทุพพลภาพ | สด.จว. → สด.มทบ. | ภายในเดือน ตุลาคม ทุกปี |
ย้ายกองหนุน ๑ — ย้ายใน มทบ. เดียวกัน: สด.จว. ใหม่ ส่ง สด.๓๒ ฝ่ายเดียว · ย้ายนอกเขต มทบ.: สด.จว. ใหม่ ส่ง สด.๓๒ + สำเนา สด.๓ ๑ ฉบับ และ สด.จว. เดิมแจ้ง มทบ. ของตนด้วย · หนุน ๑ สังกัดทหารเรือ ส่ง ตพ.๑๙ ต่อ กรมกำลังพลทหารเรือ
๘
การควบคุมทหารกองเกินและทหารกองหนุนแกนคือแยก "บัญชี สด." กับ "บัญชี ตพ." ให้ขาดจากกัน
๘.๑ แยกสองตระกูลบัญชี
หลักคิด
สด. = บัญชีของสายสัสดี (นับยอด)
ตพ. = บัญชีของสายกำลังพล (ควบคุมกำลังสำรอง)
ตอน ๘ คือจุดที่สองสายมาบรรจบ — สัสดีนับยอดใส่ สด. แล้วส่งต่อให้ ตพ. ควบคุม
| บัญชี | คือ | บัญชี | คือ |
|---|
| สด.๒๑ | จำนวนทหารกองหนุนประเภทที่ ๑ | ตพ.๒ | บัญชีทหารกองหนุน |
| สด.๒๒ | จำนวนทหารกองเกิน | ตพ.๔ | ทหารกองเกินที่ยังไม่ได้รับการฝึก |
| สด.๒๓ | จำนวนทหารกองหนุนประเภทที่ ๒ | ตพ.๖ | จำหน่าย/แก้ไขบัญชีพล |
| สด.๒๗ | รายชื่อกองเกิน + หนุน ๒ | ตพ.๗ | จำนวนกองเกินที่เปลี่ยนแปลง |
| สด.๒๙ | บัญชีปลดย้ายประเภท | ตพ.๑๙ | บัญชีขอบรรจุสังกัด |
สูตรจำสามพี่น้อง สด.๒๑-๒๒-๒๓
๒๑ = หนุน ๑ · ๒๒ = กองเกิน · ๒๓ = หนุน ๒
จำง่าย ๆ ว่า "เลขท้าย ๑ คู่หนุน ๑ · เลขท้าย ๓ คู่หนุน ๒ · เหลือ ๒๒ ตรงกลางคือกองเกิน"
๘.๒ ปฏิทินการควบคุมยอด
| เดือน | งาน |
|---|
| ม.ค. | อำเภอส่ง สด.๒ ให้จังหวัด · ๓๑ ม.ค. สด.จว. ตรวจนับยอดกองเกินและกองหนุน |
| มี.ค. | สด.จว. ส่ง ตพ.๔ (๒ ชุด เก็บ ๑ ส่ง มทบ. ๑) · ส่ง ตพ.๒ หนุน ๒ (๒ ชุด) · มทบ. ส่งยอดหนุน ๑ ชั้น ๑,๒,๓ ชั้นละ ๒ ฉบับ ถึง ทบ. (นรด.) |
| เม.ย. | สด.จว. รวบรวม สด.๒๒ / สด.๒๑ / สด.๒๓ + ตารางสถิติ ส่งฝ่ายการสัสดี มทบ. |
| พ.ค. | ฝ่ายการสัสดี มทบ. เสนอตามสายจนถึง กองทัพบก |
| ทุกเดือน | วันที่ ๑๐ จว. แจ้ง ตพ.๗ (กองเกินเปลี่ยนแปลง) และ ตพ.๖ ให้ มทบ. |
สายเวลาที่ต้องจำ
๓๑ ม.ค. นับ → มี.ค. ตพ. → เม.ย. จว. → พ.ค. ทบ.
ไล่เดือนติดกัน ม.ค.–มี.ค.–เม.ย.–พ.ค. ยิ่งสูงยิ่งช้า · จำแค่ว่า "นับต้นปี ส่งขึ้นไปเรื่อย ๆ จบที่ ทบ. เดือน พ.ค."
๘.๓ การตรวจสอบสภาพทหารกองหนุน
| หน่วยรับผิดชอบ ๓ หน่วย | จังหวัดทหารบก · แผนกสัสดีจังหวัด · หน่วยสัสดีอำเภอ |
|---|
| ห้วงเวลา | ปีละ ๑ ครั้ง ระหว่างเดือน ม.ค. – มิ.ย. |
|---|
| คัดรายชื่อเมื่อไร | เดือน มกราคม |
|---|
| จำนวนชุด | มทบ./กพ.ทร./กพ.ทอ. ส่งให้ สด.จว. ประเภทละ ๓ ชุด → จว. เก็บ ๑ · ส่งอำเภอ ๒ ชุด |
|---|
| อำเภอทำอย่างไร | เก็บ ๑ ชุด · อีก ๑ ชุดแยกตำบล มอบกำนัน (นอกเทศบาล) / นายกเทศมนตรี (ในเทศบาล) / ตำรวจท้องที่ (อำเภอชั้นในที่ไม่มีกำนัน) |
|---|
| ผู้รับรอง | สัสดีอำเภอ ลงชื่อรับรองว่า "ได้ตรวจถูกต้องแล้ว" |
|---|
| ทำลายบัญชีเก่า | ตามระเบียบงานสารบรรณ |
|---|
| นอกห้วงเวลา | ผบ.มทบ. (ทบ.) · จก.กพ.ทร. / จก.กพ.ทอ. (ทร./ทอ.) |
|---|
๔ ประเภทบัญชีตรวจสอบสภาพ
น.สัญญาบัตร · น.ประทวน · สิบตรี(กองประจำการ) · พลทหาร
ตำราใช้คำเต็มว่า "สิบตรี" ไม่ใช่ "ส.ต." · และเรียงจากยศสูงลงต่ำ
ใครถูกตรวจสภาพบ้าง — น.สัญญาบัตรกองหนุน · น.ประทวนกองหนุน (เฉพาะหนุน ๑ ชั้น ๑, ๒) · สิบตรี (กองประจำการ) กองหนุน (เฉพาะหนุน ๑ ชั้น ๑) · พลทหารกองหนุน (เฉพาะหนุน ๑ ชั้น ๑)
๘.๔ การจำหน่าย/แก้ไขบัญชีทหารกองหนุน — ๓ แบบ ๓ สี
| แบบ | ตัวอย่าง | เขียนด้วย |
|---|
| จำหน่ายชั่วคราว | รับราชการเป็นทหารประจำการ · ผ่อนผันไม่เรียกฝึก/ระดมพล | ดินสอดำ |
| แก้ไขเปลี่ยนแปลง | เปลี่ยนชื่อตัว/ชื่อสกุล — วงเล็บชื่อเดิมหมึกแดง เขียนใหม่หมึกดำใต้/ต่อ | แดง + ดำ |
| จำหน่ายขาด | ตาย — "ตาย ตามเรื่องฉบับที่… พ.ศ. …" | หมึกดำ |
จำสี
ชั่วคราว = ดินสอ (ลบได้) · ขาด = หมึก (ลบไม่ได้)
สอดคล้องกับหลักเดียวกันในตอน ๔ — สิ่งที่จะเปลี่ยนกลับได้ ใช้ดินสอดำเสมอ (ยกเว้น ผ่อนผัน หมายเหตุ) · ส่วนสิ่งที่จบแล้ว ใช้หมึก
เหตุเกิดทางหน่วยทหาร → หน่วยทหาร → มทบ. → สด.จว. → สด.อ. · เหตุเกิดทางอำเภอ/จังหวัด → อำเภอกับจังหวัดแจ้งต่อกัน แล้วจังหวัดแจ้ง มทบ. ด้วย ตพ.๖ ภายในวันที่ ๑๐ ของทุกเดือน
๙
ทหารกองประจำการลาและขาดหนีราชการตอนสั้นที่สุด · เก็บคะแนนง่ายที่สุด อย่าปล่อยทิ้ง
๙.๑ อำนาจนายอำเภอเรื่องลา
นายอำเภออนุญาตให้ "ลาต่อ" ได้ ๒ กรณีเท่านั้น
๑) ลาป่วยรักษาตัวยังไม่หาย
๒) ไปด้วยกิจธุระแล้วป่วย
อนุญาตไม่ควรเกิน ๗ วัน · บันทึกใน บัตรอนุญาตลาแบบ ๒ ด้านหลัง + มีหนังสือแจ้งหน่วยต้นสังกัด
นายอำเภอไม่มีอำนาจให้ลากิจหรือลาพักผ่อน — ต้องลาต่อผู้บังคับบัญชาโดยตรง (ส่งใบลาทางไปรษณีย์หรือทางอื่นได้)
๙.๒ ขาดเท่าใดจึงเป็น "หนีราชการ"
สามระดับ
๒๔ ชั่วโมง — ต่อหน้าราชศัตรู
๓ วัน — เวลาสงคราม / เขตกฎอัยการศึก
๑๕ วัน — เวลาปกติ
จำว่า "ยิ่งอันตราย ยิ่งสั้น" · ๑ วัน → ๓ วัน → ๑๕ วัน
๙.๓ อายุความคดีหนีราชการ
| ลักษณะการหนี | หนีก่อน ๑ ม.ค. ๒๕๐๐ | หนีตั้งแต่ ๑ ม.ค. ๒๕๐๐ |
|---|
| ไปอยู่กับพวกราชศัตรู / หนีต่อหน้าราชศัตรู | ๒๐ ปี | ๒๐ ปี |
| เวลาสงคราม / เขตกฎอัยการศึก | ๑๕ ปี | ๑๕ ปี |
| เวลาปกติ | ๕ ปี | ๑๐ ปี |
จำแค่จุดต่าง
๒๐ – ๑๕ เท่ากันทั้งคู่ · ต่างแค่ "เวลาปกติ" ๕ → ๑๐
ปี ๒๕๐๐ เป็นเส้นแบ่ง "เวลาปกติเพิ่มเป็นเท่าตัว" · หนีจนคดีขาดอายุความ → ปลดเป็นกองหนุนประเภทที่ ๒ หรือพ้นราชการทหารประเภทที่ ๒ โดยไม่ต้องสั่งลงทัณฑ์
๙.๔ วิธีคำนวณวันหนีราชการ
- นับวันแรกที่ขาดเป็น ๑ วัน ไม่ว่าจะขาดเวลาใดในวันนั้น · ไม่นับวันที่ได้ตัวมา (กลับเองหรือจับส่ง)
- ครบรอบปีสุริยคติ = ๑๒ เดือน เป็น ๑ ปี
- เศษไม่ถึง ๓๖๐ วัน → ถือเกณฑ์ ๓๐ วัน = ๑ เดือน
- เศษ ๓๖๐ – ๓๖๔ วัน → ถือเอา ๓๖๐ วัน เป็นหลักคำนวณทัณฑ์เท่ากันหมด
คาถาคำนวณ
นับวันแรก ไม่นับวันจับได้ · ๓๐ = ๑ เดือน · ๓๖๐ คือเพดาน
ตัวอย่าง: หนี ๑ ม.ค. ๙๗ – ๑๔ ธ.ค. ๙๗ (จับได้ ๑๕ ธ.ค.) = ๓๔๘ วัน = ๑๑ เดือน ๑๘ วัน
๙.๕ การติดตามและการรายงาน
| ในกรุงเทพฯ | ผู้บังคับหน่วยต้นสังกัดแจ้งขอติดตามตรงไปยังกรมตำรวจ |
|---|
| มี สห. ในท้องที่ | ฝ่ายปกครอง/ตำรวจ แจ้งให้สารวัตรทหารเป็นผู้จับกุม |
|---|
| จับได้แล้ว | ฝ่ายทหารต้องมารับตัว อย่างช้าไม่เกิน ๒๔ ชั่วโมง นับแต่รับแจ้ง (ในกรุงเทพฯ) |
|---|
| ทบ. ไม่ทราบสังกัด/ต่างจังหวัด | แจ้ง กองบัญชาการมณฑลทหารบกที่ ๑๑ |
|---|
| ทร. | กองพันสารวัตรทหาร กรมนาวิกโยธิน ที่สถานีทหารเรือกรุงเทพ |
|---|
| ทอ. | กองบัญชาการกองทัพอากาศ / กองสารวัตรทหารอากาศ / ผู้บังคับการทหารอากาศ |
|---|
| จังหวัดอื่น | แจ้ง ผู้บัญชาการ / ผู้บังคับหน่วยทหารที่อยู่ใกล้เคียง |
|---|
จว. รับแจ้ง→
ส่ง อำเภอภูมิลำเนา + กก.ตำรวจภูธรจังหวัด→
อำเภอส่ง สถานีตำรวจ + กำนันท้องที่→
คัดลง สด.๓๓
สด.๓๓ แยกเล่มเป็นแผนก ในแผนกหนึ่ง ๆ คัดเป็น ปี พ.ศ. ที่ขาดหนีราชการ · เดือน ธ.ค. ทุกปี สด.จว. สำรวจว่าผู้ใดหนีจนคดีขาดอายุความ แล้วรวบรวมรายชื่อแยกแผนกส่ง มทบ. / กพ.ทร. / กพ.ทอ. เพื่อส่งหางว่าวนำปลด
๙.๖ ค่าเบี้ยเลี้ยง
สองตัวเลข
กำนัน/ผู้ใหญ่บ้าน ๑๔ บาท · ราษฎรที่ได้รับมอบหมาย ๑๒ บาท
ค่าพาหนะเท่าที่จ่ายจริง อัตราชั้นที่สามหรือชั้นต่ำสุด · งบ มท. = ข้าราชการ + กำนัน/ผญบ./ราษฎร · งบ กห. = เบี้ยเลี้ยงและพาหนะเฉพาะตัวทหารที่หนี (เท่ากับอัตราค่าเบี้ยเลี้ยงผู้ต้องหาในคดีอาญาที่ถือจ่ายอยู่ในท้องถิ่นขณะนั้น)